Back to the future: historische en toekomstige veranderingen in de energieprijzen

Dé energiemarkt en dé energieprijs

Ze bestaan allebei niet: er is niet één energiemarkt en niet één energieprijs.

Dé energiemarkt bestaat uit diverse deelmarkten en heeft verschillende energieprijzen. Zo kent elektriciteit de onbalansmarkt, de spotmarkt (APX) en de forwardmarkt (ENDEX). Op de onbalansmarkt wordt niet gehandeld, maar geld verdiend en/of verloren door te veel en/of te weinig elektriciteit op het net te zetten of af te nemen.

Op de ENDEX, de forwardmarkt, kun je dagelijks elektriciteit kopen of verkopen met levering in de toekomst. Levering kan volgende week plaatsvinden, volgend kwartaal of zelfs pas over vier jaar.

Op de APX wordt dagelijks elektriciteit op uurbasis verhandeld. Hier koop of verkoop je vandaag en lever je vandaag (intraday) of morgen (day-ahead).

Duurzame energieproductie

De APX-day-ahead-prijs is voor duurzame energieproductie een belangrijke parameter: de landelijke subsidieregeling Stimulering Duurzame Energieproductie + (SDE+) gebruikt deze prijs als referentie voor de subsidie-uitkeringen.

Omdat de APX-prijs in grote mate bepaalt hoeveel subsidie wordt uitgekeerd, verkopen veel producenten van duurzame energie hun opgewekte elektriciteit tegen deze uurprijzen. Banken die de projecten van deze producenten gefinancierd hebben, vinden dit ook fijn. Op deze manier blijven de kasstromen van duurzame energieprojecten goed in balans. Toch?

Transitie

Als gevolg van de energietransitie is het aandeel duurzame elektriciteit in de energiemix toegenomen. In 2010 werd ongeveer 11 TWh duurzame elektriciteit geproduceerd. In 2019 is dit verdubbeld tot ongeveer 22 TWh. Als gevolg van deze verdubbeling is de piek-dal-verhouding van ‘de energieprijs’ veranderd.

In de traditionele piek-dal-verhouding loopt de piek op werkdagen van zeven uur ’s ochtends tot elf uur ’s avonds. De uren tussen elf en zeven zijn daluren, net als de weekenden en nationale feestdagen. Door de opkomst van duurzame energie, en dan met name zonne-energie, is in het tweede en derde kwartaal van dit kalenderjaar een nieuwe piek-dal-verhouding ontstaan. Op werkdagen zitten piekuren alleen nog maar tussen zeven en twaalf uur ’s ochtends en tussen vijf en elf uur ’s avonds. De overige uren zijn prijstechnisch daluren geworden.

Wanneer alle projecten worden gerealiseerd die de afgelopen jaren SDE+ toegekend hebben gekregen, verdrievoudigt het aandeel duurzame elektriciteitsproductie volgens het ministerie van Economische Zaken de komende vier jaar tot 66 TWh in 2024. Een deel hiervan betreft zonne-energie. Op dit moment kunnen we ons nog niet voorstellen wat hiervan het gevolg is voor ‘de energieprijs’. Wel kan met redelijke mate van zekerheid worden gesteld dat dit effect zal blijven hebben op de APX-prijzen.

Dit biedt enorme kansen voor de energietransitie.

In zijn gesproken blog gaat Jan Willem Zwang dieper in op dit onderwerp. Hij vertelt én laat zien wat er is veranderd en welke kansen dit biedt. De gesproken blog duurt bijna zeven minuten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten